Συνοικία το Όνειρο· η ταινία που λογοκρίθηκε [1961]

Συζήτηση στην κατηγορία 'Ντοκιμαντέρ - Ταινίες -Μουσική - Βιβλία - Τέχνη' που ξεκίνησε ο χρήστης Maria Afentouli, 3 Φεβ 2017.

  1. Maria Afentouli Παιδί για τις δουλειές του Forum

    [IMG]

    Μια από τις λίγες ελληνικές ταινίες που γυρίστηκαν στο ύφος του Ιταλικού Νεορεαλισμού, πολιτικά και κοινωνικά φορτισμένη, άψογη ηθογραφία των φτωχότερων περιοχών της Αθήνας, επεισοδιακή στην πρώτη προβολή της και χτυπημένη βαριά από την λογοκρισία της εποχής.
    Την σκηνοθεσία την υπέγραψε ο Αλέκος Αλεξανδράκης.
    Το σενάριο γράφτηκε από τον Τάσο Λειβαδίτη και τον Κώστα Κοτζιά.
    Πρωταγωνιστούν οι Αλέκος Αλεξανδράκης, Μάνος Κατράκης και Αλίκη Γεωργούλη.
    Σε μια εποχή όπου η Ακροδεξιά έκανε πάρτι στην Ελλάδα, η «Συνοικία το Όνειρο» λογοκρίθηκε έχοντας προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων επειδή «δυσφημούσε την εικόνα της ευημερούσας Ελλάδας».

    Τι ήταν όμως αυτό που είχε προκαλέσει το μένος του κράτους και των αρχών;

    Ήταν η «ενοχλητική» εικόνα μιας φτωχογειτονιάς της Αθήνας, του Ασύρματου. Μιας παραγκούπολης ανάμεσα στον λόφο του Φιλοπάππου και τα Άνω Πετράλωνα. Το κέντρο του κόσμου για τους κατοίκους της, οι οποίοι με κάθε τρόπο προσπαθούν να ξεφύγουν από την φτώχεια και την ανέχεια, χωρίς ωστόσο να χάσουν την αξιοπρέπειά τους.
    Ανάμεσά τους ο Ρίκος (Αλεξανδράκης), πρώην κατάδικος, νυν μικροκομπιναδόρος, αλλά με καλή καρδιά.
    Η αγαπημένη του Στεφανία (Αλίκη Γεωργούλη), που φλερτάρει με πλούσιους και με την ιδέα να ξεφύγει μια και καλή από τη φτωχογειτονιά.
    Ο ασκητικός «Νεκροθάφτης» (Μάνος Κατράκης), που σέρνεται ενώ προσπαθεί να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον εφιαλτικό, όπου ακούς μωρά να κλαίνε και επιθετικές γυναίκες να φωνάζουν.
    Μια τουαλέτα και ένα τηλέφωνο υπάρχουν για ολόκληρη την περιοχή.
    Νερό, στου διαόλου τη μάνα...
    Ο ιταλικός νεορεαλισμός του Ντε Σίκα και του Ροσελίνι ενσωματωμένος στην ελληνική πραγματικότητα της αυγής της δεκαετίας του '60.
    Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ο Αλέκος Αλεξανδράκης και η τότε σύντροφός του Αλίκη Γεωργούλη αναζητούσαν μια φτωχή περιοχή για τα γυρίσματα της ταινίας τους.
    Δεν γνώριζαν τον Ασύρματο, μια συνοικία που ονομαζόταν έτσι επειδή εκεί ήταν τοποθετημένος ο ασύρματος των Γερμανών επί Κατοχής.
    Κάποιος είπε στον Αλεξανδράκη να δει την περιοχή.
    Το έκανε και είδε στις παράγκες, τις φτιαγμένες από Κωνσταντινουπολίτες πρόσφυγες, το ιδανικό σκηνικό του.
    Θα μπορούσες να πεις ότι βρήκε το ντεκόρ της ταινίας... στο πιάτο.
    Το ίδιο συνέβη και με τους κομπάρσους.
    Οι ίδιοι οι ντόπιοι κάτοικοι της περιοχής, αυτοί που διέμεναν στις παράγκες, έπαιξαν στην «Συνοικία».
    Τα όσα συνέβησαν μετά τα γυρίσματα άνοιξαν μια πληγή που δεν θεραπεύτηκε ποτέ - απόδειξη τα λεγόμενα του ίδιου του Αλέκου Αλεξανδράκη όποτε τον ρωτούσαν για την ταινία:
    όπως είχε πει στον δημοσιογράφο Χρήστο Βασιλόπουλο με αφορμή την μονογραφία του για τον ηθοποιό στην τηλεοπτική εκπομπή «Η μηχανή του χρόνου».
    Το φιλμ προβλήθηκε κατακρεουργημένο - και προφανώς ποτέ δεν τον εξέφρασε πλήρως.
    είχε ρωτήσει τον Αλέκο Αλεξανδράκη αστυνομικός διευθυντής που σταμάτησε την προβολή της ταινίας.
    Επίσης η «Συνοικία» δεν προβλήθηκε σε επαρχιακές πόλεις - ειδικά στις «εθνικά ευαίσθητες περιοχές» εκδόθηκε αυστηρή διαταγή απαγόρευσης.
    Εκτός όμως από το ίδιο το θέμα της ταινίας, εκτός από το κυνηγητό που της ασκήθηκε από την Δεξιά, για την μυθοποίηση της «Συνοικίας» έπαιξαν ρόλο και άλλα πράγματα.
    Το τραγούδι που ερμήνευε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, το «Βρέχει στη φτωχογειτονιά» σε στίχους του ποιητή Τάσου Λειβαδίτη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη, έγινε «ύμνος» της φτωχολογιάς και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού.
    Τέλος, υπήρξε και το μυστηριώδες παρασκήνιο γύρω από τον Αλεξανδράκη και την Γεωργούλη: το φιλμ σήμανε την οικονομική καταστροφή τους αλλά και το τέλος της σχέσης τους.
    Από τότε, μόνο δυσάρεστες θα ήταν οι αναμνήσεις και των δύο για τη «Συνοικία το Όνειρο».

    [στοιχεία από άρθρο του Γιάννη Ζουμπουλάκη στο Βήμα (05/06/2011)]

    >>> Απόσπασμα της ταινίας, με ένα κομμάτι από την πρώτη σεκάνς:


    >>>> ΔΕΙΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ:

    Αρέσει σε Αυτεξούσιος